ონის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი

რაჭის ბრინჯაო რუსთაველზე

ონის მუზეუმი 1948 წელს შეიქმნა და რუსთაველის ქუჩაზე ძველ ორსართულიან სახლს იკავებს. რაიონული ცენტრისთვის კოლექცია მოულოდნელად დიდია — დაახლოებით თხუთმეტნახევარი ათასი ექსპონატი, ქვის ხანიდან გვიან შუა საუკუნეებამდე.

საფუძველი რაჭის ბრინჯაოა: ცხვრის ჩამოსხმული ქანდაკება, ჭვირული ასტრალური ბალთები, ქალის სამკაულები, საბრძოლო და შრომის იარაღის ფრაგმენტები. გვერდით მრავალძალის წმინდა გიორგისა და სამების ეკლესიების (X–XI სს.) არქიტექტურული დეტალები და რელიეფის ფრაგმენტები, X–XIV საუკუნეების მონეტები, XIX საუკუნის ეთნოგრაფია, ხელნაწერი და ძველნაბეჭდი წიგნები და მეოცე საუკუნის ქართველ მხატვართა ტილოები, მათ შორის უჩა ჯაფარიძის.

თავად ქალაქიც ღირს გაჩერებად: ონში საუკუნეების მანძილზე ებრაული თემი ცხოვრობდა, და მისი 1895 წლის სინაგოგა — სიდიდით მესამე საქართველოში თბილისისა და ქუთაისის შემდეგ — მუზეუმიდან რამდენიმე კვარტალშია.