ფარნავაზის შესახებ

მატიანე ფარნავაზ მეფეს მიაწერს ქართლის გაერთიანებას.

«ქართლის ცხოვრება» (ქართულ მატიანეთა კრებული) ფარნავაზ I-ს წარმოგვიდგენს ქართლის სამეფოს დამაარსებლად და ქართული დამწერლობის შემქმნელად.

გადმოცემით, ფარნავაზმა «განავრცო ენა ქართული» და შემოიღო დამწერლობა; ამიტომ მატიანე მას უკავშირებს როგორც ქართული სახელმწიფოებრიობის დაბადებას, ისე მწიგნობრობის დასაბამს.

ისტორიკოსები კამათობენ უძველესი ქართული წარწერების დათარიღებაზე (შემორჩენილი V საუკუნისაა), მაგრამ თავად გადმოცემა ასახავს ენისა და დამწერლობის მნიშვნელობას ქართული თვითშეგნებისთვის უძველესი დროიდან.