«თერგდალეულები» ილია ჭავჭავაძის მეთაურობით ეროვნულ გამოღვიძებას უძღვებიან.
1863
ილია ჭავჭავაძე (1837–1907) იყო მწერალი, პუბლიცისტი და საზოგადო მოღვაწე, «ერის მამა», XIX საუკუნის მეორე ნახევრის ქართული ეროვნული აღორძინების ლიდერი.
მან მოახდინა სალიტერატურო ენის რეფორმა, დააარსა გაზეთები და ბანკი, იცავდა ქართულ კულტურასა და ხალხის უფლებებს იმპერიის პირობებში.
1907 წელს მოკლული ჭავჭავაძე ქართულმა ეკლესიამ წმინდა ილია მართლად შერაცხა; მისი მემკვიდრეობა თანამედროვე ქართული თვითშეგნების საფუძველია.