მთიანი სვანეთის ხატები და ხელნაწერები

მესტიის მუზეუმი აგროვებს იმას, რაც საუკუნეების მანძილზე სვანურ კოშკებსა და ეკლესიებში ინახებოდა: ჭედური ხატები, საპროცესიო ჯვრები, მოჭედილობები, ხელნაწერები. სვანეთი ვერც არაბებმა და ვერც მონღოლებმა დაიპყრეს, და აქ საუკუნეების მანძილზე მიჰქონდათ სიწმინდეები უფრო ხელმისაწვდომი ადგილებიდან — აქვე გადარჩა ისინი.
ხელნაწერებს შორისაა ხეზე დაწერილი სვანური საბუთები: ასეთი დოკუმენტი სულ ოცდაშვიდია ცნობილი, და ხუთი მათგანი ამ მუზეუმში ინახება.
ექსპოზიცია თავად კოშკებსაც ხსნის: რატომ დგას ყოველ ეზოში ქვის ვერტიკალი, როგორ ცხოვრობდნენ მასში ალყის დროს და რატომაა მთელ სვანეთში სამი-ნახევარი ათასამდე კოშკი.